تاریخ انتشار: ۱۶:۱۴ - ۰۶ آذر ۱۳۹۷
کد خبر: ۳۷۹۵
تعداد بازدید: ۸۲
چالش‌های استراتژیک و درگیری‌های نظامی‌ای که در دوران نخست‌ وزیری نتانیاهو مستقیماً علیه نیروهای ایرانی در سوریه پدید آمد، تازگی داشت و نتانیاهو هم هیچ وقت کتمان نکرد که این کارها را نکرده است.
هاکریا2040/ پیروز مجتهدزاده:* برکناری بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل از قدرت «تاثیر چندانی» در کاهش تنش میان این کشور و ایران ندارد. شاید در کوتاه‌ مدت چالش استراتژیک و درگیری نظامی اسرائیل و ایران را در سوریه کاهش دهد ولی در بلند مدت تاثیری در کاهش تضاد موجود میان ایران و اسرائیل نخواهد داشت.

در کوتاه‌ مدت شاید تعدیلی در تهاجمات اسرائیل علیه نیروهای سپاه قدس در سوریه  یا حتی در درگیری اسرائیل و سایر نیروهای عربی و اسلامی مستقر در سوریه پدید آید و مثلاً موقتاً آتش‌بس برقرار شود اما این وضع اولاً مصلحتی خواهد بود، ثانیا تحققش نیز بعید به نظر می‌رسد؛ چراکه الان ترامپ موضعی علیه جمهوری اسلامی ایران و به قول خودش علیه مداخلۀ ایران در سوریه و یمن و عراق دارد که حتی اگر نتانیاهو کنار برود و جانشین او بخواهد تخفیفی در وضعیت بحرانی روابط ایران و اسرائیل بوجود آورد، این تخفیف نمی‌تواند دائمی یا جدی باشد.

آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع سابق اسرائیل نیز در اردیبهشت ماه گذشته ادعا کرده بود که ارتش اسرائیل «تقریباً تمام تأسیسات ایران در سوریه» را هدف قرار داده است. در آن زمان اسرائیل، سپاه قدس ایران را متهم کرده بود که ۲۰ موشک به مواضع اسرائیل در اراضی اشغالی جولان شلیک کرده است و به دنبال این ادعا، ارتش اسرائیل به پایگاه‌های ایران در خاک سوریه حمله کرد.

چالش‌های استراتژیک و درگیری‌های نظامی‌ای که در دوران نخست‌ وزیری نتانیاهو مستقیماً علیه نیروهای ایرانی در سوریه پدید آمد، تازگی داشت و نتانیاهو هم هیچ وقت کتمان نکرد که این کارها را نکرده است.

اختلاف بین اسرائیل و ایران «ایدئولوژیک» و «بسیار عمیق» است. اسحاق رابین و ایهود باراک و شیمون پرز در قیاس با نتانیاهو سیاستمداران معتدل‌تری بودند ولی حتی در دوره‌هایی که این افراد قدرت را در اسرائیل در اختیار داشتند ما هیچ وقت شاهد وضعیت مطلوبی بین اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران نبودیم. در واقع نه در ایران نه در اسرائیل کسی جرات نمی‌کند اختلافات عمیق و ایدئولوژیک فی‌مابین را تعدیل کند. تخفیف‌های تاکتیکی موقت و احتمالی، به معنای حل شدن این اختلافات ریشه‌دار نیست. اگر جانشین نتانیاهو فرد معتدل‌تری باشد، ممکن است اسرائیل حداقل برای مدتی از اقدامات نظامی علیه سپاه قدس ایران و سایر گروه‌های اسلامی مخالف، در مرزهای خودش با لبنان و سوریه پرهیز کند ولی مساله ایران و اسرائیل به این سادگی‌ها حل نخواهد شد. 

نتانیاهو در این سال‌ها، علاوه بر اتهام فساد مالی، مسائل زیادی در اطراف خودش درست کرد و هر بار از تبدیل شدن این مسائل به بحران‌های جداگانه جلوگیری می‌کرد تا اینکه این بحران‌ها تلنبار شدند و الان دیگر نتانیاهو قدرت سرپوش گذاشتن بیشتر بر این بحران‌ها را از دست داده است. او امروز در شرایطی قرار گرفته است که احتمال سقوط دولتش قابل توجه است. با این حال نمی‌شود گفت این احتمال خیلی زیاد یا خیلی کم است. ولی اگر بحران کنونی دولت نتانیاهو را ساقط نکند، تداوم دولت او شکل آبرومندانه‌ای نخواهد داشت. اگر بخواهم صریح‌تر بگویم، اعتبار سیاسی این دولت از بین رفته است. شاید نتانیاهو باز هم بتواند مانع سقوط دولتش شود ولی این بار قطعاً آخرین باری خواهد بود که دولت او از چنین وضعی نجات پیدا می‌کند. اگر دولت نتانیاهو در اثر بحران فعلی سقوط کند، من گمان نمی‌کنم او دیگر هرگز بتواند به قدرت برگردد.

دربارۀ تأثیر برکناری نتانیاهو بر روابط و تعاملات اسرائیل و عربستان نیز گسترش روابط غیررسمی بین اسرائیل و عربستان سعودی و اقمارش در شبه جزیرۀ عربستان یک وضعیت موقت یا حداقل غیردائمی است. هر دو طرف، بخصوص عربستان و نیروهای اقماری‌اش، از چنین روابطی خجالت می‌کشند و سعی می‌کنند زیاد بر روی جلوه‌های آن مانور ندهند. نتانیاهو نمی‌تواند حتی کشورهایی مثل بحرین و امارات را، که از عربستان حرف‌شنوی زیادی دارند، مجاب کند که مثل اردن و مصر با اسرائیل رابطه برقرار کنند. وضعیت موجود بین عربستان و اسرائیل، استثنایی و موقت است. اگر یکی از مخالفان معتدل نتانیاهو به جای او به قدرت برسد، ممکن است روابط غیررسمی اسرائیل با عربستان و کشورهای تابع عربستان مدتی ادامه یابد اما اگر جانشین احتمالی نتانیاهو آدم سرسختی باشد قطعاً در این روابط خللی بوجود خواهد آمد؛ چراکه این روابط برآمده از خواست سیاسی طبیعی فضای بین جهان عرب و اسرائیل نیست. چنین روابطی مصلحتی و تا حدود زیادی زورکی است یعنی برخلاف طبیعت روابط دوطرفه است. طرفین این رابطه، اگر بخواهند مشکلاتشان را حل کنند و رابطه‌ای طبیعی و مقبول خودشان داشته باشند، باید مساله فلسطین را حل کنند. مادامی که مساله فلسطین حل نشود، این روابط نمی‌تواند دائمی و کارساز باشد.

کارشناس روابط بین‌الملل و مدیرعامل بنیاد پژوهشی یورو سویک
منبع: یورونیوز
اخبار مرتبط
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: