تاریخ انتشار: ۱۴:۵۴ - ۳۱ شهريور ۱۳۹۷
کد خبر: ۳۲۴۷
تعداد بازدید: ۶۶
عاملی که بیش از همه تأثیرگذار به نظر می‌رسد، اولویت اول سیاست خارجی پوتین است که همانا پوشاندن دوباره ردای یک ابر قدرت به قامت روسیه است.
چرا پوتین بر نقش اسرائیل در سقوط هواپیمای نظامی روسیه سرپوش گذاشت؟هاکریا2040: حتی نقش اسرائیل در سقوط هواپیمای نظامی روسیه و کشته شدن 15 سرنشین نیز نتوانست خم به ابروی روابط نزدیک روسیه و اسرائیل یا به عبارت بهتر ولادیمیر پوتین و بنیامین نتانیاهو بیاورد. در جدول ارزیابی پوتین که در رؤیای بازگرداندن نقش یک ابر قدرت برای روسیه است، این رویداد، ارزش محاسباتی ندارد چراکه روسیه برای ابر قدرت شدن، به خاورمیانه و تمام بازیگران مهم آن از جمله اسرائیل نیاز دارد و در صورت لزوم، حتی بهایی بیش از این را برای حفظ این بازیگران و نیز تداوم استراتژی برقراری موازنه بین آن‌ها، پرداخت خواهد کرد.

دلایل زیادی را می‌توان برای بهبود روابط اسرائیل و روسیه از دهه 1990، اوج‌گیری آن از زمان مداخله روسیه در جنگ سوریه در سال 2015 و نیز تأثیرگذاری اندک حوادثی نظیر سقوط هواپیمای روسی بر آن، برشمرد:

روابط شخصی بسیار خوب پوتین با نتانیاهو و احساس و دید مثبت او نسبت به اسرائیل و یهودیان؛ (1) احترام نخبگان روسی به قدرت نظامی، اقتصادی و تکنولوژیک اسرائیل و اهمیت دادن به آن به‌عنوان یک کانال در روابط با ایالات‌متحده؛ اهمیت روابط تجاری و اقتصادی بین اسرائیل و روسیه و به‌طور خاص رد تحریم‌های غرب در قبال روسیه بر سر مسئله اوکراین از سوی اسرائیل؛ مذاکره اسرائیل و روسیه برای ایجاد یک منطقه آزاد تجاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا به رهبری روسیه؛ (2) وجود جامعه بزرگی از یهودیان در روسیه و روس تبارهای بسیار زیادی در اسرائیل؛ از دهه 90 حدود 1 میلیون روسی به اسرائیل مهاجرت کردند و اکنون حدود یک‌پنجم از جمعیت اسرائیل را روس زبان‌ها تشکیل می‌دهند؛ (3) در مورد روابط اسرائیل و روسیه در ارتباط با سوریه نیز، نوعی موازنه بین دو طرف برقرار است. اسرائیل به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای، توانایی ایجاد اختلال در طراحی استراتژیک روسیه برای خاورمیانه را داراست؛ از سوی دیگر، روسیه نیز در تماس مستقیم با رقبای اسرائیل (ایران و سوریه) است و در حال حاضر عملاً مرز مشترکی با اسرائیل در بلندی‌های جولان دارد. به‌علاوه، کنترل آسمان سوریه نیز تا حدود زیادی در دستان روسیه است و این مسئله که تاکنون در خدمت اسرائیل بوده است، ممکن است جهتی عکس به خود بگیرد. بنابراین دو طرف از هرگونه منازعه پرهیز می‌کنند و  تا حدود زیادی به خطوط قرمز یکدیگر احترام می‌گذارند.

با وجود اهمیت این منافع متقابل و تأثیرگذاری آن‌ها بر لحن آرام پوتین در قبال اسرائیل، عاملی که بیش از همه تأثیرگذار به نظر می‌رسد، اولویت اول سیاست خارجی پوتین است که همانا پوشاندن دوباره ردای یک ابر قدرت به قامت روسیه است. روسیه در این رهگذر به خاورمیانه و محدود کردن نقش ایالات‌متحده در این منطقه نیاز دارد. پوتین آگاه است که وقوع هرگونه جنگی علیه اسرائیل یا وخامت اوضاع امنیتی علیه آن در نهایت به ضرر کشورهای عرب خاورمیانه تمام خواهد شد و این مسئله می‌تواند بازگشت تمام‌عیار ایالات‌متحده به این منطقه را به همراه داشته باشد.

بر خلاف وصف "اتحاد" که بسیاری از ناظران در مورد روابط روسیه با اسرائیل یا ایران یا سوریه به کار می‌برند، روسیه هیچ متحد ثابتی در خاورمیانه نمی‌شناسد. تمام هم‌راستایی‌های روسیه در این منطقه، موقت و مشروط و در خدمت منافع منطقه‌ای و جهانی آن است. روسیه از عصر حمایت کامل و مداوم از یک طرف منازعه در زمان شوروی عبور کرده است و در سال‌های اخیر با به‌کارگیری استراتژی ایجاد موازنه و حمایت نسبی، خود را به‌عنوان شریکی برای تقریباً تمام بازیگران مهم و طرف‌های منازعه خاورمیانه از جمله ایران، اسرائیل، عربستان، حزب‌الله، ترکیه و سوریه جلوه داده است؛ با این حال، این بازیگران نه متحد و شریک، بلکه پیاده ‌نظام‌های ولادیمیر پوتین در صفحه شطرنج روسیه با ایالات‌متحده هستند اما نکته قابل توجه این است که ظاهراً اسرائیل یاد گرفته است که در این صفحه شطرنج، یک پیاده نظام برنده باشد نه قربانی.

(1) SETH J. FRANTZMAN, DESPITE SYRIA, ISRAEL-RUSSIA RELATIONS ARE THE WARMEST IN HISTORY, Jpost, MARCH 25, 2017, available in: https://www.jpost.com/Israel-News/Despite-Syria-Israel-Russia-relations-are-the-warmest-in-history-485062
(2) DMITRI TRENIN, RUSSIA IN THE MIDDLE EAST: MOSCOW’S OBJECTIVES, PRIORITIES, AND POLICY DRIVERS, Carnegie Endowment, 2016, available in: https://carnegieendowment.org/files/03-25-16_Trenin_Middle_East_Moscow_clean.pdf
(3) STEPHEN BLANK, Russia and Israel: Friends with benefits, The Hill, 17 May 2018, available in: https://thehill.com/opinion/international/388217-russia-and-israel-friends-with-benefits

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: